İklim Krizine Karşı Radikal Adım Çağrısı: ESÇEVDER'den Orman Yangınlarını Önleme Reçetesi

Eskişehir Çevre Koruma ve Geliştirme Derneği (ESÇEVDER), son yıllarda hem Türkiye'de hem de küresel ölçekte sıklığı ve şiddeti artan orman yangınlarına dair kapsamlı bir yazılı açıklama yayımladı. Dernek, yangınların münferit ve sıradan birer doğal afet şeklinde değerlendirilmesinin büyük bir yanılgı olacağını belirterek, felaketlerin temelinde yatan iklim krizine karşı kalıcı ve kararlı politikaların acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

"Seyitgazi’deki Acımız Hâlâ Taze"

Geçtiğimiz yıl Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde çıkan yangında alevlerin arasında kalarak yaşamını yitiren 5 orman işçisi ile 5 AKUT gönüllüsünü anan ESÇEVDER, yaşanan kaybın toplum hafızasındaki derin izine dikkat çekti. Benzer acıların tekrarlanmaması için sadece yangın söndürme kapasitesini artırmanın yeterli olmayacağını bildiren dernek açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Son yıllarda Ülkemizde ve Dünya’da ardı arkası kesilmeyen orman yangınları, artık sıradan birer doğa olayı olmaktan çıkmış, insanlığın ve gezegenin varoluşsal bir krizine dönüşmüştür. Geçtiğimiz yıl Eskişehir Seyitgazi’de alevlerin arasında kalarak şehit düşen 5 orman işçisi ve 5 AKUT gönüllüsü olmak üzere 10 canımızın acısı hala yüreklerimizdedir. Bu kayıpların durması, yeşil vatanımızın küle dönmesinin engellenmesi ancak iklim krizinin kökenine inmekle mümkündür."

Katalizör: Fosil Yakıtlar ve Küresel Isınma

Bilimsel verilerin küresel sıcaklık artışları ile yıkıcı orman yangınları arasındaki bağı net biçimde kanıtladığını belirten dernek; aşırı sıcak hava dalgaları, kuraklık ve yangınların yayılma hızının ana nedeninin kömür, petrol ve doğal gaz kullanımı olduğunu belirtti:

"Bilimsel veriler açıkça göstermektedir ki; bu yangınların arkasındaki en büyük katalizör küresel ısınmadır. Küresel ısınmayı tetikleyen ana unsur ise atmosferi bir battaniye gibi saran kömür, petrol ve gaz gibi fosil yakıtların hesapsızca tüketilmesidir."

Yangınları Önlemek İçin Bütüncül Çözüm Önerileri

ESÇEVDER, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca çevresel bir başlık değil; ekonomik ve toplumsal bir dönüşüm gerektirdiğini altını çizerek somut adımları şöyle sıraladı:

• Enerjide Yeşil Dönüşüm: Kömürlü termik santrallerden kademeli olarak vazgeçilmeli; rüzgâr, güneş ve hidrolik gibi yenilenebilir enerji kaynakları sistemin ana omurgası haline getirilmelidir.
• Ulaşımda Elektrikli Sistemler: İçten yanmalı motora sahip taşıtların kullanımı aşamalı biçimde sınırlandırılmalı, gerek bireysel gerekse toplu taşımada elektrikli ulaşım altyapısı yaygınlaştırılmalıdır.
• Yeşil Bina Teknolojileri: Sanayi ve konutlarda enerji verimliliğini esas alan uygulamalar desteklenmeli, yalıtımlı ve kendi enerjisini üretebilen yapılar teşvik edilmelidir.
• Orman Teşkilatına Güçlendirme: Orman Genel Müdürlüğü’nün bütçesi artırılmalı; yangın sezonu öncesinde emniyet şeritleri ve orman içi sıklık bakımları eksiksiz tamamlanmalıdır.
• Caydırıcı Yaptırımlar: Ormanlık alanlarda ihmal veya kasıt sonucu yangına sebebiyet veren eylemler için uygulanan hukuki cezalar ve yaptırımlar artırılmalıdır.

"Karbon Nötr Hedefleri Temel Devlet Politikası Olmalı"

Küresel iklim diplomasisinin önemine işaret eden ESÇEVDER, Paris İklim Anlaşması'nda belirlenen yükümlülüklerin kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurguladı. Karbon nötr hedeflerinin devlet politikalarının ayrılmaz bir parçası yapılması gerektiğini savunan dernek, hükümetlere, yerel yönetimlere ve uluslararası kamuoyuna ortak hareket etme çağrısında bulundu.

Açıklama, yangınların kalıcı çözümü için COP 31 vurgusuyla son buldu:

"Başka Seyitgaziler yaşanmaması, yeni şehitler verilmemesi ve çocuklarımıza çölleşmiş bir dünya bırakmamak için hükümetleri, yerel yönetimleri ve tüm insanlığı fosil yakıt bağımlılığına karşı acil önlemler almaya ve COP 31'de gündeme gelmesini arzuluyoruz. Unutmayalım; iklim kriziyle mücadele etmek, ormanları söndürmenin tek kalıcı yoludur."